Nyaraka za biashara

Umekosa tenda ya Serikali? Unalalamikaje kwa Afisa Masuuli na kukata rufaa PPAA?

Taarifa ya kusudio la kutoa tuzo lazima ikueleze nini, muda wa siku tano za kazi wa kulalamika kupitia NeST, malalamiko yako yawe na nini, lini unaweza kwenda moja kwa moja Mamlaka ya Rufani ya Zabuni za Umma, na PPAA inaweza kuamua nini.

Na Timu ya Uhariri ya Company Profile TZImechapishwa 5 dakika za kusomaRead in English →
Jibu kwa ufupi

Taasisi nunuzi ikiamua kutoa tenda, inatakiwa kumtumia kila mzabuni taarifa ya kusudio la kutoa tuzo inayotaja mshindi, gharama ya mkataba na sababu za wewe kutoshinda, na inakupa siku tano za kazi kulalamika. Malalamiko yanawasilishwa kwa Afisa Masuuli kupitia mfumo wa kielektroniki wa ununuzi, nakala kwa PPRA. Usiporidhika na uamuzi, unaweza kukata rufaa Mamlaka ya Rufani ya Zabuni za Umma (PPAA) ndani ya siku tano za kazi tangu kuupokea. Usipolalamika ndani ya muda wa taarifa, unahesabika kuwa umeachia haki yako ya kukata rufaa.

Makala hii ni kwa ajili ya

  • Wakandarasi, wasambazaji na washauri wanaoomba tenda za Serikali
  • Wasimamizi wa zabuni wanaopokea taarifa ya kusudio la kutoa tuzo
  • Wamiliki wanaopima kama malalamiko yanastahili

Kukosa tenda uliyotarajia kushinda kunaumiza, na kampuni nyingi ama hazifanyi lolote ama zinalalamika kwa kuchelewa. Sheria inawapa wazabuni muda mfupi na mkali wa kuomba mapitio. Mwongozo huu unaeleza taarifa utakayopokea, muda uliowekwa, malalamiko yanatakiwa kuwa na nini na Mamlaka ya Rufani ya Zabuni za Umma (PPAA) inaweza kufanya nini.

Thibitisha: muda unahesabiwa kwa siku za kazi na unazingatiwa kwa ukali. Soma kabrasha la zabuni na thibitisha taratibu na ada za sasa na PPRA na PPAA kabla ya kuchukua hatua. Mwongozo huu ni taarifa ya jumla, si ushauri wa kisheria.

Taarifa ya kusudio la kutoa tuzo

Baada ya Afisa Masuuli au bodi ya zabuni kuidhinisha mapendekezo ya kamati ya tathmini, Afisa Masuuli anatakiwa, ndani ya siku tatu, kutoa taarifa ya kusudio la kutoa tuzo (notice of intention to award) kwa wazabuni wote walioshiriki, akiwapa siku tano za kazi kuwasilisha malalamiko [2]. Taarifa hiyo lazima ieleze [2]:

  • jina la mzabuni aliyeshinda;
  • gharama ya jumla ya mkataba na muda wa kukamilisha au kuwasilisha; na
  • sababu za wewe kutoshinda, kwa mujibu wa ripoti ya tathmini.

Kama hakuna malalamiko, Afisa Masuuli anatoa taarifa ya tuzo kwa mshindi. Mzabuni aliyepokea taarifa lakini hakulalamika ndani ya muda huo anahesabika kuwa ameachia haki ya kukata rufaa [2]. Soma sababu siku ile ile taarifa inapofika.

Hatua ya 1: lalamika kwa Afisa Masuuli

Mzabuni yeyote aliyepata, au anayeweza kupata, hasara kutokana na ukiukwaji wa wajibu wa taasisi nunuzi anaweza kuomba mapitio [1]. Baadhi ya mambo hayahusiki, kama uchaguzi wa njia ya ununuzi na ukomo unaotokana na uraia chini ya Sheria [1].

Malalamiko yanawasilishwa kwa Afisa Masuuli kupitia mfumo wa kielektroniki wa ununuzi wa umma, nakala kwa PPRA, ndani ya siku tano za kazi tangu ulipofahamu, au ulipopaswa kufahamu, jambo linalolalamikiwa [2] [1]. Kwa mujibu wa Kanuni, yanatakiwa kuwa na [2]:

Sehemu ya malalamiko Cha kuandika
Ununuzi husika Namba ya zabuni, jina lake na taasisi nunuzi
Vifungu vilivyokiukwa Vifungu vya Sheria au Kanuni unavyosema vimekiukwa au kuachwa
Vilivyokiukwa vipi Ukweli, tarehe na afisa husika, kama anajulikana
Ushahidi Nyaraka zinazounga mkono malalamiko, kama zipo
Nafuu Unachoomba, kwa mfano tathmini kurudiwa
Taarifa nyingine Jambo lingine lolote linalohusika

Afisa Masuuli anaweza kuunda jopo huru la mapitio, na akifanya hivyo anatakiwa kuwajulisha wazabuni wote ndani ya siku moja [1]. Uamuzi wa maandishi wenye sababu unatakiwa ndani ya siku tano za kazi, au siku saba kama jopo limeundwa [1]. Afisa Masuuli hawezi kupokea malalamiko baada ya mkataba kuanza kutumika [1].

Hatua ya 2: kata rufaa PPAA

Usiporidhika na uamuzi wa Afisa Masuuli, unaweza kukata rufaa Mamlaka ya Rufani ndani ya siku tano za kazi tangu kupokea uamuzi [1]. Unaweza pia kwenda moja kwa moja PPAA [1]:

  • kama Afisa Masuuli hakutoa uamuzi kwa wakati, ndani ya siku tano za kazi baada ya muda wa uamuzi kwisha; au
  • kama mkataba tayari umeanza kutumika, ndani ya siku tano za kazi tangu ulipofahamu jambo hilo.

PPAA inawataka warufani kujaza PPAA Fomu Na. 1 (Hati ya Rufaa) na kulipa ada ya rufaa iliyo kwenye tovuti yake, wakitaja jina na anwani ya taasisi nunuzi, zabuni inayolalamikiwa, sababu na nafuu zinazoombwa [3]. Mamlaka ya Rufani inaweza kuongeza muda huo pale ucheleweshaji ulitokana na kuwa nje ya nchi, ugonjwa au sababu nyingine ya msingi [1].

PPAA inasikiliza malalamiko kuhusu kukubaliwa au kukataliwa kwa zabuni, tuzo au kusudio la kutoa tuzo, vipengele visivyokubalika kwenye kabrasha la zabuni, mchakato usiozingatia taratibu, kushindwa kutoa uamuzi kwa wakati na kufungiwa na PPRA. Haishughulikii malalamiko yatokanayo na utekelezaji wa mkataba [3]. Mzabuni anayekusudiwa kupewa tuzo anaweza kujiunga katika shauri ndani ya siku tano za kazi kwa kutumia PPAA Fomu Na. 5 [3].

PPAA inaweza kuamua nini

Isipotupilia mbali shauri, Mamlaka ya Rufani inaweza, miongoni mwa amri nyingine, kuzuia hatua isiyo halali, kuitaka taasisi ifanye kwa mujibu wa sheria, kubatilisha au kurekebisha uamuzi usio halali, kuamuru fidia stahiki kwa mzabuni, au kuamuru gharama kwa taasisi nunuzi [1]. Inatakiwa kutoa uamuzi wa maandishi wenye sababu ndani ya siku arobaini [1]. Uamuzi huo unawabana wahusika na unatekelezwa kama amri ya mahakama, na ni wa mwisho isipokuwa ukipelekwa kwenye mapitio ya kimahakama (judicial review) [1].

Muda kwa muhtasari

Tukio Muda Chanzo
Taarifa ya kusudio la tuzo baada ya idhini Ndani ya siku 3 Kanuni 238 [2]
Malalamiko kwa Afisa Masuuli Siku 5 za kazi k.120(4), kanuni 108 [1] [2]
Uamuzi wa Afisa Masuuli Siku 5 za kazi (siku 7 kukiwa na jopo) k.120(6) [1]
Rufaa PPAA Siku 5 za kazi tangu kupokea uamuzi k.121(1) [1]
Uamuzi wa PPAA Siku 40 k.121(5) [1]

Kabla ya kulalamika: kagua faili lako

Kabla ya kulalamika, linganisha sababu zilizo kwenye taarifa na nyaraka ulizowasilisha: nyaraka zilizokosekana au zilizokwisha muda, fomu zisizosainiwa, uzoefu usio na ushahidi, au company profile isiyoonyesha uwezo uliotakiwa. Kama tathmini ilikuwa sahihi, malalamiko yanagharimu muda na ada ya rufaa. Kama haikuwa sahihi, ushahidi unaohitaji ni ule ule: faili lililo wazi na kamili.

Company Profile TZ inavyosaidia

Tunaandaa company profiles na nyaraka za tenda zinazoonyesha uzoefu, vifaa, wafanyakazi na uzingatiaji wa masharti kwa uwazi, ili wathamini wapate wanachotafuta. Hatuwasilishi malalamiko wala rufaa na hatuahidi ushindi wa tenda. Kwa maoni ya kisheria kuhusu malalamiko, zungumza na wakili.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara

Je, naweza kulalamika baada ya mkataba kusainiwa?

Afisa Masuuli hawezi kupokea malalamiko baada ya mkataba kuanza kutumika. Katika hali hiyo Sheria inakuruhusu kuwasilisha malalamiko moja kwa moja Mamlaka ya Rufani ndani ya siku tano za kazi tangu ulipofahamu jambo hilo.

Itakuwaje Afisa Masuuli asipojibu?

Uamuzi unatakiwa ndani ya siku tano za kazi, au siku saba kama jopo huru la mapitio limeundwa. Uamuzi usipotolewa, unaweza kwenda Mamlaka ya Rufani ndani ya siku tano za kazi baada ya muda wa uamuzi kwisha.

Je, PPAA inasikiliza migogoro ya malipo au utekelezaji wa mkataba?

Hapana. PPAA inaeleza kwamba haishughulikii malalamiko yatokanayo na utekelezaji wa mkataba. Jukumu lake ni mchakato wa zabuni na maamuzi ya tuzo.

Je, kuna ada ya kukata rufaa?

Ndiyo. PPAA inawataka warufani kujaza PPAA Fomu Na. 1 na kulipa ada ya rufaa. Angalia ada ya sasa kwenye tovuti ya PPAA kabla ya kuwasilisha.

PPAA inachukua muda gani kuamua?

Sheria inaitaka Mamlaka ya Rufani kutoa uamuzi wa maandishi ndani ya siku arobaini, ukieleza sababu na nafuu zilizotolewa.

Unahitaji msaada kuhusu hili?

Tuambie unaandaa nini na unakihitaji lini. Tunajibu kwa WhatsApp, simu au email.

WhatsApp +255 755 513 015 · companyprofiletz@gmail.com

Vyanzo na hali yake

  1. The Public Procurement Act, 2023 (Act No. 10 of 2023), toleo la Kiingereza, GN Na. 813 ya 2024 · Mamlaka ya Udhibiti wa Ununuzi wa Umma (PPRA), 20 Sep 2024 Imethibitishwa Vifungu 119 hadi 123 (mapitio, Afisa Masuuli, Mamlaka ya Rufani).
  2. Kanuni za Ununuzi wa Umma, 2024 (Tangazo la Serikali Na. 261, 25 Apr 2025) · Wizara ya Fedha, 25 Apr 2025 Imethibitishwa Kanuni 107 hadi 109 (malalamiko) na 238 (taarifa ya kusudio la kutoa tuzo).
  3. Jinsi ya Kukata Rufaa · Mamlaka ya Rufani ya Zabuni za Umma (PPAA), Ukurasa ulifunguliwa 14 Nov 2026 Imethibitishwa PPAA Fomu Na. 1, ada ya rufaa, mambo yanayoweza na yasiyoweza kusikilizwa, kujiunga katika shauri.

Vyanzo vimehakikiwa tarehe 14 Novemba 2026.

Kuhusu makala hii

Imeandaliwa na timu ya uhariri ya Company Profile TZ. Takwimu na taarifa muhimu zimeunganishwa na vyanzo vilivyoorodheshwa juu. Imehakikiwa mwisho: .

Tahadhari

Makala hii ni taarifa za jumla, si ushauri wa kisheria, kodi au fedha. Sheria, ada na masharti hubadilika. Thibitisha hali ya sasa kwa mamlaka husika, au zungumza na mtaalamu, kabla ya kuchukua hatua.

Pakua bure: Checklist ya Company Profile. Ipate hapa →

Makala zinazohusiana